Xavfsizlik kamarini taqmaslik jarimasi 2026: Haydovchi va yo‘lovchilar uchun qo‘llanma

O‘zbekiston yo‘l harakati qoidalariga ko‘ra, harakatlanayotgan transport vositasida xavfsizlik kamarini taqmaslik ma’muriy javobgarlikka sabab bo‘ladi. 2026-yil holatiga ko‘ra, xavfsizlik kamarini taqmaganlik uchun jarima miqdori BHMning 1/2 qismini (yarmini) tashkil etadi.

Tezkor javob: Hozirda O‘zbekistonda xavfsizlik kamarini taqmaganlik uchun jarima miqdori bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 0,5 baravariga teng. Agar jarima 15 kun ichida to‘lansa, 50% chegirma qo‘llaniladi.

---

Jarima miqdori qancha?

O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 125-moddasi 1-qismiga binoan, xavfsizlik kamaridan foydalanish qoidalariga rioya etmaslik quyidagi miqdorda jarimaga sabab bo‘ladi:

• Asosiy jarima: BHMning 0,5 baravari.
• Chegirma bilan: Agar jarima bildirishnomasi kelgan kundan boshlab 15 kun ichida to‘lansa, jarima miqdorining yarmi to‘lanadi.

Eslatma: BHM miqdori davlat tomonidan o‘zgartirilishi bilan jarima miqdori ham mutanosib ravishda o‘zgaradi.

Kimlar xavfsizlik kamarini taqmasligi mumkin?

Yo‘l harakati qoidalariga kiritilgan so‘nggi o‘zgartirishlarga ko‘ra, barcha haydovchilar va old o‘rindiqdagi yo‘lovchilar kamarni taqishlari shart. Biroq, quyidagi shaxslarga istisno tariqasida ruxsat beriladi:

1. Homilador ayollar (tibbiy ma’lumotnoma asosida).
2. Salomatligi tufayli kamar taqish mumkin bo‘lmagan bemorlar (shifokorning maxsus ma’lumotnomasi bo‘lsa).
3. Maxsus xizmat avtomobillari haydovchilari (tez yordam, o‘t o‘chirish, politsiya kabi operativ xizmatlar, faqat xizmat vazifasini bajarish chog‘ida).
4. O‘quv avtomobilini boshqarayotgan yo‘riqchi (agar u o‘quvchi bilan bo‘lsa).

Orqa o‘rindiqdagi yo‘lovchilar masalasi

Hozirgi qoidalarga ko‘ra, konstruksiyasida xavfsizlik kamarlari ko‘zda tutilgan barcha o‘rindiqlarda (shu jumladan orqada ham) kamarni taqish tavsiya etiladi. Biroq, amaliyotda jarima asosan haydovchi va old o‘rindiqdagi yo‘lovchi uchun qo‘llanilmoqda.

---

Jarima qanday aniqlanadi?

O‘zbekiston yo‘llarida xavfsizlik kamarini taqmaganlik holati ikki xil usulda aniqlanadi:

1. YPX inspektori tomonidan: To‘xtatish va bayonnoma rasmiylashtirish orqali.
2. Intellektual kameralar orqali: Hozirda Toshkent va boshqa yirik shaharlardagi kameralar haydovchining xavfsizlik kamarini taqqan-taqmaganligini avtomatik tarzda aniqlay oladi. Bunda jarima xati (qaror) haydovchining yashash manziliga yoki SMS orqali yuboriladi.

---

Nima uchun kamar taqish shart? (Statistika va Faktlar)

Xavfsizlik kamari shunchaki jarimadan qochish vositasi emas, u hayotni saqlab qoluvchi asosiy elementdir.

• YTH vaqti omon qolish ehtimoli: Kamar taqilgan holatda og‘ir jarohat olish xavfi 50% gacha kamayadi.
• Havo yostiqchasi (Airbag): Agar siz kamar taqmagan bo‘lsangiz, havo yostiqchasi ochilganda u sizni qutqarish o‘rniga og‘ir jarohat yetkazishi mumkin, chunki u kamar bilan sinxron ishlashga mo‘ljallangan.

---

FAQ: Ko‘p beriladigan savollar

1. Yo‘lovchi kamar taqmasa jarimani kim to‘laydi?

Qoidalarga ko‘ra, xavfsizlik kamari taqilmaganligi uchun javobgarlik haydovchining zimmasiga yuklanadi. Haydovchi yo‘lovchilar kamarni taqmaguncha harakatni boshlamasligi kerak.

2. Bolalar uchun xavfsizlik kamari qanday bo‘lishi kerak?

12 yoshga to‘lmagan bolalarni old o‘rindiqda faqat maxsus bolalar o‘rindig‘i (avtokreslo) yordamida tashishga ruxsat beriladi. Orqa o‘rindiqda esa maxsus ushlab turuvchi moslamalar bo‘lishi shart.

3. Kamar nosoz bo‘lsa-chi?

Xavfsizlik kamari nosoz bo‘lgan avtomobildan foydalanish taqiqlanadi. Bu transport vositasining texnik nosozligi deb hisoblanadi va jarimaga sabab bo‘lishi mumkin.

---

Qilish va qilmaslik kerak bo‘lganlar

Qilish kerak ✅	Qilmaslik kerak ❌
Avtomobilga o‘tirishingiz bilan kamarni taqing.	Kamarni shunchaki yelkaga ilib qo‘ymang (feyk taqish).
Yo‘lovchilardan ham kamarni taqishni talab qiling.	Kamar o‘rniga turli "zaguska" (pishchalka o‘chirgich) ishlatmang.
Jarimani 15 kun ichida to‘lab, 50% tejab qoling.	"Kamera ko‘rmaydi" deb qorong‘ida e’tiborsiz bo‘lmang.

Xulosa

Xavfsizlik kamarini taqish nafaqat hamyoningizni BHMning 0,5 baravari miqdoridagi jarimadan asraydi, balki eng muhimi — yo‘lda hayotingizni saqlab qoladi. 2026-yilda nazorat tizimi yanada kuchaytirilganini hisobga olsak, har bir harakatlanishdan oldin "taq" etgan ovozni eshitishni odatga aylantiring.

Amaliy Hayot — hayot uchun foydali va ishonchli qo‘llanmalar.