Bola tug‘ilgandan keyin qanday nafaqalar bor? (To‘liq ro‘yxat, 2026)
Bola tug‘ilgandan keyin qanday nafaqalar bor?
O‘zbekistonda bola tug‘ilishi — nafaqat oila hayotidagi muhim voqea, balki davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan ijtimoiy jarayon ham hisoblanadi. Shu sababli, bola tug‘ilgandan keyin ota-onalarga turli nafaqalar va moddiy yordamlar beriladi. Ammo ko‘plab oilalar qaysi nafaqa qachon, kimga va qanday tartibda berilishini to‘liq bilmaydi.
Ushbu maqolada 2026-yil holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda bola tug‘ilgandan keyin beriladigan barcha nafaqalar va yordamlar to‘liq ro‘yxati, ularning miqdori, kimlarga tegishli ekani va rasmiylashtirish tartibi oddiy va tushunarli tilda bayon qilinadi.
Bola tug‘ilganda beriladigan asosiy nafaqalar
Bola tug‘ilgandan keyin quyidagi asosiy to‘lovlar mavjud:
- Bir martalik tug‘ruq puli
- Bola parvarishi nafaqasi (2 yoshgacha)
- Kam ta’minlangan oilalar uchun bolalar nafaqasi
- Nogironligi bo‘lgan bolalar uchun nafaqa
- Ijtimoiy yordam va subsidiyalar
Quyida har birini batafsil ko‘rib chiqamiz.
1. Bir martalik tug‘ruq puli
Tug‘ruq puli nima?
Bir martalik tug‘ruq puli — bola tug‘ilganda har bir bola uchun beriladigan davlat to‘lovi hisoblanadi. Bu nafaqa ishlaydigan yoki ishlamaydigan ayollarga teng tarzda beriladi.
Kimlarga beriladi?
- Bola tug‘gan onaga
- Bola asrab olingan bo‘lsa — asrab oluvchiga
- Ona vafot etgan bo‘lsa — otaga yoki vasiyga
Tug‘ruq puli miqdori (2026)
Tug‘ruq puli miqdori bazaviy hisoblash miqdori (BHM) asosida belgilanadi. 2026-yilda amaldagi tartibga ko‘ra, tug‘ruq puli har bir bola uchun BHMning ma’lum baravari miqdorida to‘lanadi.
⚠️ Aniq summa yildan-yilga o‘zgarishi mumkin, shuning uchun rasmiy manbalardan tekshirish tavsiya etiladi.
Qayerdan rasmiylashtiriladi?
- Ishlaydigan ayollar — ish joyi orqali
- Ishlamaydigan ayollar — Yagona ijtimoiy himoya reyestri yoki mahalla orqali
2. Bola parvarishi nafaqasi (2 yoshgacha)
Bu nafaqa kimlarga beriladi?
Bola parvarishi nafaqasi — bola 2 yoshga to‘lgunga qadar onaga yoki bolani parvarishlayotgan shaxsga beriladi.
Quyidagi holatlarda tayinlanadi:
- Ona ishlamasa
- Oila kam ta’minlangan deb topilsa
- Daromad belgilangan mezondan oshmasa
Nafaqa muddati
- Bola tug‘ilgan kundan boshlab
- Bola 2 yoshga to‘lgunga qadar
Nafaqa miqdori
Nafaqa miqdori oilaning moddiy ahvoliga qarab belgilanadi va har oyda to‘lab boriladi.
3. Kam ta’minlangan oilalar uchun bolalar nafaqasi
Kimlar kam ta’minlangan hisoblanadi?
Agar oiladagi:
- Har bir a’zoga to‘g‘ri keladigan daromad
- Belgilangan minimal me’yordan past bo‘lsa
unda oila kam ta’minlangan deb e’tirof etiladi.
Qaysi yoshdagi bolalar uchun beriladi?
- 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun
- Har bir bola hisobga olinadi
Nafaqa qancha muddatga beriladi?
- Odatda 6 oy yoki 12 oy muddatga
- Muddat tugagach, qayta ariza topshiriladi
4. Nogironligi bo‘lgan bolalar uchun nafaqa
Agar bola tibbiy komissiya tomonidan nogiron deb topilsa, unga alohida davlat nafaqasi tayinlanadi.
Asosiy shartlar:
- Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza xulosasi
- Nogironlik guruhi mavjud bo‘lishi
Qo‘shimcha imtiyozlar:
- Bepul yoki imtiyozli dori-darmonlar
- Reabilitatsiya xizmatlari
- Ba’zi hollarda kommunal to‘lovlar uchun yengilliklar
5. Ijtimoiy yordam va subsidiyalar
Bola tug‘ilgandan keyin ayrim oilalar quyidagi qo‘shimcha yordamlarni ham olishi mumkin:
- Oziq-ovqat yoki pul ko‘rinishidagi ijtimoiy yordam
- Bolalar uchun bepul emlash va tibbiy xizmatlar
- Bog‘cha uchun subsidiyalar
- Maktabgacha ta’lim xarajatlarini qoplash
Bu yordamlar hudud va oilaning holatiga qarab belgilanadi.
Nafaqalarni rasmiylashtirish uchun kerakli hujjatlar
Odatda quyidagi hujjatlar talab qilinadi:
- Bola tug‘ilganligi haqidagi guvohnoma
- Ota-onaning pasporti
- Nikoh guvohnomasi (mavjud bo‘lsa)
- Oila daromadlari to‘g‘risida ma’lumot
- Ariza
Arizalar:
- Mahalla
- Davlat xizmatlari markazi
- my.gov.uz portali orqali topshirilishi mumkin
FAQ — Ko‘p beriladigan savollar
Bola tug‘ilgandan keyin nechta nafaqa olish mumkin?
Agar shartlarga mos kelsa, bir nechta nafaqani bir vaqtda olish mumkin.
Ishlamaydigan ona nafaqa oladimi?
Ha, ishlamaydigan onalar ham tug‘ruq puli va bola parvarishi nafaqasiga da’vogarlik qilishi mumkin.
Nafaqalar avtomatik beriladimi?
Yo‘q. Nafaqalar uchun albatta ariza topshirish kerak.
Qilish va qilmaslik kerak bo‘lganlar
Qilish kerak:
- Hujjatlarni o‘z vaqtida topshirish
- Daromadlarni yashirmasdan ko‘rsatish
- Muddatlarni kuzatib borish
Qilmaslik kerak:
- Soxta ma’lumot berish
- Nafaqa tayinlangach hujjatlarni e’tiborsiz qoldirish
- Qayta ariza muddatini o‘tkazib yuborish
Qisqa xulosa
Bola tug‘ilgandan keyin O‘zbekistonda davlat tomonidan bir martalik tug‘ruq puli, bola parvarishi nafaqasi, kam ta’minlangan oilalar uchun yordamlar va nogiron bolalar uchun alohida nafaqa mavjud. Eng muhimi — huquqlaringizni bilish va ularni o‘z vaqtida rasmiylashtirishdir.
Amaliy Hayot — hayot uchun foydali va ishonchli qo‘llanmalar.
