Texnik pasport (tex pasport) nima va qanday olinadi?

O‘zbekistonda avtomobil egalari duch keladigan eng muhim hujjatlardan biri — texnik pasport, ya’ni PTS hisoblanadi. Agar siz yangi yoki ishlatilgan mashina sotib olgan bo‘lsangiz, uni ro‘yxatdan o‘tkazish, sotish yoki boshqa shaxsga topshirish jarayonlarida aynan shu hujjat asosiy rolni o‘ynaydi.

Ko‘plab haydovchilar “PTS nimasi bilan muhim?”, “Unda nimalar yoziladi?” yoki “Qanday qilib olinadi?” degan savollarga aniq javob topa olmaydi. Ushbu maqolada siz PTS haqida eng muhim va amaliy ma’lumotlarni bilib olasiz.

Texnik pasport (PTS) nima?

Texnik pasport (PTS) — bu avtomobilning shaxsiy hujjati bo‘lib, unda transport vositasining texnik va huquqiy ma’lumotlari qayd etiladi.

Oddiy qilib aytganda, PTS — bu mashinaning “tug‘ilganlik guvohnomasi”.

Unda quyidagi ma’lumotlar bo‘ladi:

Avtomobilning markasi va modeli
Ishlab chiqarilgan yili
Dvigatel raqami
Kuzov (shassi) raqami
VIN kodi
Rang
Egasi (yuridik yoki jismoniy shaxs)
Ro‘yxatdan o‘tkazilgan sana

PTS bo‘lmasa:

mashinani sotib bo‘lmaydi
qayta rasmiylashtirib bo‘lmaydi
garovga qo‘yib bo‘lmaydi
eksport qilib bo‘lmaydi

PTS va ro‘yxatdan o‘tganlik guvohnomasi farqi

Ko‘pchilik PTS bilan “texnik guvohnoma”ni adashtiradi. Ular bir xil emas.

Hujjat	Vazifasi
Texnik pasport (PTS)	Avtomobilning huquqiy va texnik asosiy hujjati
Ro‘yxatdan o‘tganlik guvohnomasi	Mashinaning hozirgi egasi va davlat raqami haqida

Mashina haydalayotganda siz yoningizda ro‘yxatdan o‘tganlik guvohnomasi bo‘lishi kerak, PTS esa odatda uyda saqlanadi.

PTS qachon beriladi?

Texnik pasport quyidagi holatlarda rasmiylashtiriladi:

Yangi mashina sotib olinganda
Import qilingan avtomobil O‘zbekistonga olib kirilganda
Avtomobil qayta rasmiylashtirilganda
PTS yo‘qolgan yoki yaroqsiz bo‘lib qolganda

Yangi avtomobil uchun PTS qanday olinadi?

Agar siz avtosalondan yangi mashina olgan bo‘lsangiz, ko‘pincha PTS avtomatik tarzda rasmiylashtiriladi.

Jarayon quyidagicha bo‘ladi:

Avtosalon mashinani sotadi
Avtomobil bojxona va ro‘yxatdan o‘tkazish bazasiga kiritiladi
Yo‘l harakati xavfsizligi organlari tomonidan PTS ochiladi
Sizga mashina bilan birga hujjatlar beriladi

Siz faqat:

shartnoma
pasport
davlat boji to‘lovi
bilan ro‘yxatdan o‘tkazishga borasiz.

Ishlatilgan mashina uchun PTS qanday bo‘ladi?

Agar mashina ilgari boshqa shaxsga tegishli bo‘lgan bo‘lsa, PTS allaqachon mavjud bo‘ladi.

Sotuvchi sizga:

Texnik pasport
Ro‘yxatdan o‘tganlik guvohnomasi
Sotuv shartnomasini topshiradi

Siz esa:

mashinani o‘z nomingizga o‘tkazishda
yangi egasi sifatida PTSga kiritilasiz

PTS yo‘qolsa nima qilish kerak?

Agar texnik pasport yo‘qolsa:

YHXB bo‘limiga murojaat qilasiz
Ariza yozasiz
Pasport va mashina bilan tekshiruvdan o‘tasiz
Davlat boji to‘laysiz
Yangi PTS beriladi

Yo‘qolgan PTS asosida hech kim mashinani rasmiylashtira olmaydi — xavfsizlik mexanizmi mavjud.

PTSdagi VIN kod nima uchun muhim?

VIN — bu avtomobilning noyob identifikatsiya raqami.

U orqali:

avtohalokatlar
o‘g‘irlanganlik
bojxona tarixi
texnik nosozliklar
tekshiriladi.

Agar PTSdagi VIN bilan kuzovdagi VIN mos kelmasa — bu juda xavfli belgi.

PTSni tekshirish kerakmi?

Ha. Mashina sotib olayotganda:

PTS asl bo‘lishi kerak
muhrlar va raqamlar o‘zgarmagan bo‘lishi kerak
ma’lumotlar mashina bilan mos bo‘lishi shart

Soxta PTS bilan sotilgan mashina sizdan musodara qilinishi mumkin.

PTS raqamli ko‘rinishda bo‘ladimi?

O‘zbekistonda bosqichma-bosqich elektron tizim joriy etilmoqda. Ko‘p ma’lumotlar hozir markaziy bazalarda saqlanadi, ammo qog‘oz shaklidagi PTS hali ham asosiy hujjat hisoblanadi.

FAQ – Ko‘p beriladigan savollar

PTS mashina ichida olib yuriladimi?
Yo‘q. U uyda saqlanadi.

Mashina sotishda PTS beriladimi?
Ha, sotuvchi uni xaridorga topshirishi shart.

PTSni bank garovga oladimi?
Ha, kredit uchun bank PTSni vaqtincha saqlashi mumkin.

PTS yo‘q bo‘lsa mashinani sotish mumkinmi?
Yo‘q, bu noqonuniy.

Qilish kerak bo‘lganlar

Mashina olayotganda PTSni tekshiring
VIN kodni solishtiring
Asl muhr va raqamlarni ko‘ring
Hujjatlarni rasmiy joyda rasmiylashtiring

Qilmaslik kerak bo‘lganlar

PTSsiz mashina sotib olmang
Nusxa bilan ishonmang
“Keyin beraman” degan gapga aldanmang
Qora bozor bitimlaridan uzoq bo‘ling

Xulosa

Texnik pasport (PTS) — bu avtomobilning eng muhim hujjati. U bo‘lmasa, mashina huquqiy jihatdan sizga tegishli hisoblanmaydi. Har qanday bitimdan oldin PTSni diqqat bilan tekshirish — moliyaviy xavfsizligingiz garovidir.

Amaliy Hayot — hayot uchun foydali va ishonchli qo‘llanmalar.