Pasport olish va almashtirish tartibi: kerakli hujjatlar va bosqichlar

O‘zbekistonda pasport (yoki ID karta) olish va almashtirish uchun fuqaro yashash joyi bo‘yicha migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish bo‘limiga murojaat qiladi, ariza topshiradi, biometrik ma’lumotlar olinadi va davlat boji to‘lanadi. Odatda hujjat 1 ish kuni ichida tayyor bo‘ladi.

Quyida barcha jarayonlar bosqichma-bosqich tushuntiriladi.

---

Qisqa javob (Featured snippet uchun)

Pasport olish uchun nima kerak?

• Ariza (joyida to‘ldiriladi)
• Tug‘ilganlik haqida guvohnoma (birinchi marta olayotganda)
• Eski pasport yoki ID karta (almashtirishda)
• Davlat boji to‘langanligi haqida kvitansiya
• 16 yoshga to‘lganlik

Hujjatlar topshirilgach, biometrik ma’lumotlar olinadi va pasport belgilangan muddatda tayyor bo‘ladi.

---

O‘zbekistonda qanday hujjat beriladi?

Hozirda O‘zbekistonda asosiy shaxsni tasdiqlovchi hujjat — ID karta hisoblanadi. Xorijga chiqish uchun esa alohida biometrik pasport (zagran pasport) rasmiylashtiriladi.

Demak:

• Ichki foydalanish uchun → ID karta
• Chet elga chiqish uchun → Xorijga chiqish pasporti

---

1. Birinchi marta pasport (ID karta) olish tartibi

Kimlar oladi?

• 16 yoshga to‘lgan O‘zbekiston fuqarolari

Qayerga murojaat qilinadi?

• Yashash joyi bo‘yicha Migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish bo‘limiga (sobiq pasport stoli)

Kerakli hujjatlar

1. Tug‘ilganlik haqida guvohnoma
2. Ota-onaning pasporti (zarur hollarda)
3. Yashash joyi bo‘yicha ro‘yxat
4. Davlat boji to‘langanligi haqida kvitansiya

Jarayon qanday kechadi?

• Ariza topshirasiz
• Barmoq izi olinadi
• Surat joyida olinadi
• Elektron imzo shakllantiriladi
• Ma’lumotlar bazaga kiritiladi

Tayyor bo‘lish muddati

Odatda 1 ish kuni.

---

2. Pasportni almashtirish tartibi

Pasport quyidagi holatlarda almashtiriladi:

• Amal qilish muddati tugaganda
• Yo‘qolgan yoki o‘g‘irlangan bo‘lsa
• Yaroqsiz holga kelgan bo‘lsa
• F.I.Sh o‘zgarganda (nikoh, ajrashish va boshqalar)

Kerakli hujjatlar

• Eski pasport yoki ID karta
• Ariza
• Davlat boji kvitansiyasi
• Asoslovchi hujjat (masalan, nikoh guvohnomasi)

---

3. Yo‘qolgan pasportni tiklash

Agar pasport yo‘qolgan bo‘lsa:

1. Ichki ishlar organlariga ariza yoziladi
2. Yo‘qotilganlik haqida ma’lumotnoma olinadi
3. Migratsiya bo‘limiga murojaat qilinadi
4. Jarima qo‘llanishi mumkin

Muhim: pasport yo‘qolganda darhol murojaat qilish kerak. Kechiktirish huquqiy muammolarga olib kelishi mumkin.

---

4. Xorijga chiqish pasporti olish

Agar chet elga chiqmoqchi bo‘lsangiz, alohida biometrik pasport rasmiylashtiriladi.

Kerakli hujjatlar:

• ID karta
• Ariza
• Davlat boji kvitansiyasi
• 18 yoshgacha bo‘lganlar uchun ota-ona roziligi

Amal qilish muddati:

• 10 yil

---

Davlat boji qancha?

Davlat boji miqdori bazaviy hisoblash miqdoriga bog‘liq. To‘lov miqdori va rekvizitlar hududiy bo‘limda aniqlashtiriladi.

To‘lov odatda:

• Bank orqali
• Yoki elektron to‘lov tizimlari orqali amalga oshiriladi

---

Muhim amaliy tavsiyalar

• Oldindan navbatni aniqlang
• Hujjatlarni to‘liq tayyorlab boring
• Eski pasportni yaroqsiz holga keltirmang
• F.I.Sh o‘zgarganda 1 oy ichida almashtiring

---

Eng ko‘p uchraydigan savollar (FAQ)

Pasport necha kunda chiqadi?

Odatda 1 ish kuni ichida.

Jarima qachon qo‘llanadi?

Pasportni o‘z vaqtida almashtirmaslik yoki yo‘qotib qo‘yish holatida.

ID karta o‘rniga eski pasport ishlaydimi?

Yo‘q. Belgilangan muddatdan keyin ID karta majburiy hisoblanadi.

Xorij pasporti bilan ichki hujjat yuradimi?

Yo‘q. Ichki muomalalarda ID karta ishlatiladi.

---

Qilish kerak bo‘lganlar

✔ 16 yoshga to‘lgach darhol hujjat rasmiylashtirish
✔ Davlat bojini rasmiy to‘lash
✔ Ma’lumotlarni tekshirib olish
✔ Hujjatni xavfsiz saqlash

Qilmaslik kerak bo‘lganlar

✘ Pasportni boshqa shaxsga berish
✘ Qasddan shikast yetkazish
✘ Muddati o‘tgan hujjat bilan yurish
✘ Soxta hujjatlar topshirish

---

Xulosa

Pasport yoki ID karta — har bir fuqaro uchun eng muhim hujjat. Uni o‘z vaqtida olish, yangilash va to‘g‘ri saqlash huquqiy muammolarning oldini oladi. Jarayon murakkab emas, ammo hujjatlarni to‘liq va to‘g‘ri topshirish muhim.

Agar barcha talablar bajarilsa, pasportni qisqa muddatda va muammosiz rasmiylashtirish mumkin.

---

Amaliy Hayot — hayot uchun foydali va ishonchli qo‘llanmalar.