Avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish tartibi (2026-yil uchun to‘liq qo‘llanma)

O‘zbekistonda avtomobil sotib olish yoki sotish jarayoni rasmiy va qonuniy bo‘lishi uchun notarius orqali rasmiylashtiriladi. Ayniqsa 2026-yilda transport vositalari bilan bog‘liq huquqiy tartiblar yanada raqamlashtirilgan va nazorat kuchaytirilgan. Shu sababli avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish tartibini to‘liq va aniq bilish har bir haydovchi va xaridor uchun muhim.

Ushbu maqolada avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirishning barcha bosqichlari, kerakli hujjatlar, xarajatlar, amaliy maslahatlar va eng ko‘p uchraydigan xatolar haqida batafsil va tushunarli ma’lumot beriladi.

Avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish nima uchun kerak?

Avtomobil oldi-sotdisi oddiy kelishuv bilan emas, balki notarial tasdiqlangan shartnoma orqali amalga oshiriladi. Bu quyidagi sabablar bilan muhim:

mulk huquqi qonuniy tarzda o‘tadi;
kelajakda nizolar va da’volarning oldi olinadi;
YHXBB (Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi) bazalariga to‘g‘ri ma’lumot kiritiladi;
jarima, soliq va boshqa majburiyatlar aniq egasiga biriktiriladi.

Notarius orqali rasmiylashtirilmagan bitimlar yuridik kuchga ega emas.

Qaysi holatlarda notariusga murojaat qilinadi?

Notariusga quyidagi holatlarda murojaat qilinadi:

avtomobilni sotish va sotib olishda;
avtomobilni hadya (sovg‘a) qilishda;
meros orqali o‘tgan avtomobilni rasmiylashtirishda;
ishonchnoma (doverennost) rasmiylashtirishda;
avtomobilni boshqa shaxs nomiga o‘tkazishda.

Ushbu maqola asosan avtomobil oldi-sotdisini notarius orqali rasmiylashtirishga qaratilgan.

Avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish uchun kerakli hujjatlar

2026-yil holatiga ko‘ra, avtomobil oldi-sotdisini rasmiylashtirish uchun quyidagi hujjatlar talab etiladi.

Sotuvchi tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar

Fuqarolik pasporti yoki ID-karta
Avtomobil texnik pasporti (texpasport)
Davlat raqami (agar talab qilinsa)
Agar avtomobil nikoh davrida olingan bo‘lsa — turmush o‘rtog‘ining roziligi

Xaridor tomonidan taqdim etiladigan hujjatlar

Fuqarolik pasporti yoki ID-karta
Shaxsiy identifikatsiya raqami (PINFL)

Qo‘shimcha hujjatlar (zarur bo‘lsa)

ishonchnoma (agar bitim vakil orqali amalga oshirilsa);
nikoh guvohnomasi (ayrim holatlarda);
meros hujjatlari (agar avtomobil meros orqali o‘tgan bo‘lsa).

Avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish bosqichlari

1-bosqich: Notariusni tanlash

Avtomobilni O‘zbekiston hududidagi istalgan davlat yoki xususiy notarius orqali rasmiylashtirish mumkin. Hududiy cheklov yo‘q, biroq sotuvchi va xaridor shaxsan ishtirok etishi tavsiya etiladi.

2-bosqich: Avtomobil ma’lumotlarini tekshirish

Notarius avtomobilning:

jarimada yoki qidiruvda yo‘qligini;
kredit yoki taqiq ostida emasligini;
egasi haqidagi ma’lumotlarni

maxsus elektron tizimlar orqali tekshiradi.

3-bosqich: Oldi-sotdi shartnomasini tuzish

Notarius tomonidan avtomobil oldi-sotdi shartnomasi tuziladi. Unda quyidagilar ko‘rsatiladi:

avtomobil markasi, modeli va ishlab chiqarilgan yili;
кузов va dvigatel raqamlari;
sotuvchi va xaridor ma’lumotlari;
avtomobil narxi;
tomonlarning huquq va majburiyatlari.

Shartnoma tomonlar tomonidan imzolanadi va notarius tomonidan tasdiqlanadi.

4-bosqich: To‘lovlarni amalga oshirish

Notarius xizmat haqi va davlat boji to‘lanadi. To‘lovlar odatda terminal yoki onlayn tizimlar orqali amalga oshiriladi.

5-bosqich: YHXBBda qayta ro‘yxatdan o‘tkazish

Notarial bitimdan so‘ng xaridor belgilangan muddat ichida avtomobilni YHXBBda o‘z nomiga rasmiylashtirishi shart. Bu bosqichda yangi texpasport va davlat raqami rasmiylashtiriladi.

Avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish narxi (2026)

Xarajatlar bir nechta omillarga bog‘liq bo‘ladi:

avtomobil qiymati;
notarius tariflari;
davlat bojlari.

O‘rtacha hisobda:

notarius xizmati: BHMning ma’lum foizi;
davlat boji: belgilangan tariflar asosida;
YHXBBda qayta ro‘yxatdan o‘tkazish uchun alohida to‘lovlar.

Aniq summa hudud va avtomobil turiga qarab farq qilishi mumkin.

Eng ko‘p uchraydigan xatolar

Quyidagi xatolar ko‘p uchraydi va muammolarga olib keladi:

avtomobil qarzdorligini tekshirmasdan sotib olish;
nikoh davrida olingan avtomobil uchun turmush o‘rtog‘i roziligini olmaslik;
YHXBBda o‘z vaqtida qayta ro‘yxatdan o‘tkazmaslik;
ishonchnoma orqali sotib olib, egani o‘zgartirmaslik.

Avtomobil sotib olayotganda foydali maslahatlar

Shartnoma tuzishdan oldin avtomobilni texnik ko‘rikdan o‘tkazing.
To‘lovni imkon qadar bank orqali amalga oshiring.
Notarial shartnomaning nusxasini saqlab qo‘ying.
YHXBBga borishni kechiktirmang.

FAQ — Tez-tez so‘raladigan savollar

Avtomobilni notariussiz sotish mumkinmi?

Yo‘q. Notarius tasdiqlamagan bitim yuridik kuchga ega emas.

Boshqa viloyatda rasmiylashtirish mumkinmi?

Ha. O‘zbekiston hududidagi istalgan notarius orqali rasmiylashtirish mumkin.

Ishonchnoma bilan sotib olish xavflimi?

Ha. Ishonchnoma vaqtinchalik huquq beradi. Eng to‘g‘ri yo‘l — avtomobilni o‘z nomingizga rasmiylashtirish.

Qancha vaqt ichida YHXBBga murojaat qilish kerak?

Amaldagi tartibga ko‘ra, notarial bitimdan so‘ng belgilangan muddat ichida.

Qilish va qilmaslik kerak bo‘lganlar

Qilish kerak

hujjatlarni to‘liq tekshirish;
shartnomani diqqat bilan o‘qish;
to‘lovlarni rasmiy yo‘l bilan amalga oshirish;
avtomobilni o‘z nomingizga o‘tkazish.

Qilmaslik kerak

og‘zaki kelishuvga ishonish;
qarzdor avtomobilni sotib olish;
hujjatlarsiz yoki shoshma-shosharlik bilan bitim tuzish;
qayta ro‘yxatdan o‘tkazishni kechiktirish.

Qisqa xulosa

2026-yilda avtomobilni notarius orqali rasmiylashtirish — bu xavfsiz, qonuniy va ishonchli yo‘l. To‘g‘ri hujjatlar, aniq tartib va o‘z vaqtida bajarilgan rasmiy ishlar sizni kelajakdagi muammolardan asraydi. Avtomobil sotib olayotganda yoki sotayotganda notarial tartibga qat’iy rioya qilish tavsiya etiladi.

Amaliy Hayot — hayot uchun foydali va ishonchli qo‘llanmalar.